ప్రధాన మంత్రి జీవన్ జ్యోతి, సురక్ష బీమా (PMJJBY, PMSBY)
బ్యాంకు లేదా పోస్టాఫీసు ఖాతాతో ప్రధాన మంత్రి జీవన్ జ్యోతి బీమా (PMJJBY), ప్రధాన మంత్రి సురక్ష బీమా (PMSBY) పథకాల్లో ఎలా చేరాలి, ఏటా ప్రీమియం ఎంత, మరణం లేదా ప్రమాదం జరిగాక క్లెయిమ్ ఎలా చేయాలి అన్నది ఇందులో ఉంది.
ఈ మార్గదర్శకం గురించిసరిచూడాల్సి ఉంది
ప్రచురించిన తేదీ: 12-11-2026. ప్రతి వివరాన్నీ అధికారిక ఆధారాలతో ఇంకా సరిచూడలేదు. కార్యాలయంలో అడిగి సరిచూసుకోండి.
ఎవరికి ఉపయోగపడుతుంది: బ్యాంకు లేదా పోస్టాఫీసు సేవింగ్స్ ఖాతా ఉన్న 18 నుంచి 70 ఏళ్ల వారు; చనిపోయిన సభ్యుల నామినీలు, వారసులు; ప్రమాదంలో వైకల్యం వచ్చిన సభ్యులు.
ముందు కింది ప్రశ్నలకు జవాబివ్వండి. అప్పుడు పత్రాలు, పనులు తెరుచుకుంటాయి.
1మీ పరిస్థితి
మీ జవాబులను బట్టి మీకు కావలసినవే చూపిస్తాం.
- దరఖాస్తు చేసే వ్యక్తి వీరిలో ఎవరు?
- మీరు ఏం చేయాలనుకుంటున్నారు?
- చేరే వ్యక్తి వయసు ఎంత?
- ఏ పథకంలో చేరాలనుకుంటున్నారు?
- చనిపోయిన వ్యక్తి ఏ పథకంలో ఉన్నారు?
మీ జవాబులు ఈ ఫోన్‌లోనే ఉంటాయి.
కింద ప్రతి పని ఎవరి కోసమో రాసి ఉంది. మీది ఏదో కార్యాలయంలో అడిగి తెలుసుకుని, ఇక్కడ జవాబు మార్చండి.
ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో మేం నిర్ధారించుకోలేకపోయాం
బ్యాంకు లేదా పోస్టాఫీసు ఖాతా ఉన్న వ్యక్తులందరూ చేరవచ్చని PMJJBY, PMSBY నియమాలు చెబుతున్నాయి. OCI కార్డు ఉన్నవారి గురించి అవి ఏమీ చెప్పలేదు. కేంద్ర హోం మంత్రిత్వ శాఖ నోటిఫికేషన్ S.O. 1050(E) (4 మార్చి 2021) ప్రకారం OCI కార్డు ఉన్నవారు విదేశీ పౌరులు, భారత పౌరులు కారు. ఆ నోటిఫికేషన్లో పేర్కొనని ఆర్థిక రంగాల్లో వారికి విదేశీయులకు ఉన్న హక్కులే ఉంటాయి. చేరే ముందు మీ బ్యాంకులో అడగండి, లేదా జన సురక్ష టోల్-ఫ్రీ నంబరు 1800-180-1111కు ఫోన్ చేయండి.
ఆధారాలు: 1, 2, 4, 5, 16, 11
ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో మేం నిర్ధారించుకోలేకపోయాం
బ్యాంకు లేదా పోస్టాఫీసు ఖాతా ఉన్న వ్యక్తులందరూ చేరవచ్చని PMJJBY, PMSBY నియమాలు చెబుతున్నాయి. విదేశీ పౌరుల గురించి అవి ఏమీ చెప్పలేదు. చేరే ముందు మీ బ్యాంకులో అడగండి, లేదా జన సురక్ష టోల్-ఫ్రీ నంబరు 1800-180-1111కు ఫోన్ చేయండి.
ఆధారాలు: 1, 2, 4, 5, 11
ఈ మార్గం మీ పరిస్థితికి సరిపోదు
PMJJBYలో 18 నుంచి 50 ఏళ్ల వారిని, PMSBYలో 18 నుంచి 70 ఏళ్ల వారిని చేర్చుకుంటారు (18 ఏళ్లు నిండి ఉండాలి; పై వయసును దగ్గరి పుట్టినరోజు ప్రకారం లెక్కిస్తారు). 18 ఏళ్ల లోపు వారు, 70 ఏళ్లు దాటిన వారు ఈ రెండింటిలో దేనిలోనూ చేరలేరు.
→ మీకు 18 ఏళ్ల లోపు అయితే, 18 నిండాక చేరవచ్చు. 70 ఏళ్లు దాటినవారికి ఈ రెండు పథకాల్లో చేరే దారి లేదు. 70 ఏళ్లు నిండినవారికి ఉచిత ఆసుపత్రి వైద్యానికి వేరే నియమాలున్నాయి. ఈ గైడ్ చూడండి:
→ ఉచిత ఆసుపత్రి వైద్యం: ఆరోగ్యశ్రీ, ఆయుష్మాన్ భారత్
ఆధారాలు: 1, 2
ఈ మార్గం మీ పరిస్థితికి సరిపోదు
PMJJBYలో 50 ఏళ్ల వరకే కొత్తగా చేరవచ్చు. 50 లోపు చేరి ఏటా రెన్యూ చేసుకున్న వారికి 55 ఏళ్ల వరకు బీమా ఉంటుంది.
→ 70 ఏళ్ల వరకు PMSBYలో (ప్రమాద బీమా, ఏటా ₹20) చేరవచ్చు. ముందటి ప్రశ్నలో "PMSBY" ఎంచుకోండి.
ఆధారాలు: 1, 4, 2
2కావలసిన పత్రాలు
దగ్గర ఉన్నవాటిని టిక్ చేయండి. ఈ బ్రౌజర్‌లోనే గుర్తుంటాయి.
వివరాలు
భారత్‌లోని బ్యాంకు శాఖలో గానీ పోస్టాఫీసులో గానీ మీ పేరు మీద ఉన్న సేవింగ్స్ ఖాతా (ఒక్కరిది గానీ, జాయింట్ ఖాతా గానీ).
ఈ పత్రం లేకపోతే: పోస్టాఫీసు సేవింగ్స్ ఖాతా కూడా పనికొస్తుంది.
ఆధారాలు: 1, 2, 4, 5
వివరాలు
ఒక్కో పథకానికి వేరే ఫారం: PMJJBYకి ఒకటి, PMSBYకి ఒకటి.
ఈ పత్రం లేకపోతే: బ్యాంకు శాఖలో గానీ పోస్టాఫీసులో గానీ అడగండి. జన సురక్ష వెబ్‌సైట్‌లో (jansuraksha.gov.in) "FORMS" కింద తెలుగు ఫారాలు కూడా ఉన్నాయి.
ఆధారాలు: 7, 8, 6, 3
వివరాలు
వీటిలో ఒకటి: ఆధార్ కార్డు, ఓటరు కార్డు (EPIC), ఉపాధి హామీ (MGNREGA) జాబ్ కార్డు, డ్రైవింగ్ లైసెన్సు, పాన్ కార్డు, పాస్‌పోర్టు. బ్యాంకు దగ్గర మీ వివరాలు ఇప్పటికే ఉంటే ఇది అక్కర్లేకపోవచ్చు.
ఆధారాలు: 7, 8
వివరాలు
చివర్లో ఉండే "Advance receipt for discharge of claim" భాగం కూడా నింపి, సాక్షి సంతకంతో ఇవ్వాలి.
ఈ పత్రం లేకపోతే: బ్యాంకు శాఖలో గానీ పోస్టాఫీసులో గానీ దొరుకుతుంది. జన సురక్ష వెబ్‌సైట్‌లో "CLAIM-FORMS" కింద కూడా ఉంది (తెలుగులో కూడా).
ఆధారాలు: 9, 6, 18
వివరాలు
చివర్లో ఉండే "Advance receipt for discharge of claim" భాగం కూడా నింపి, సాక్షి సంతకంతో ఇవ్వాలి.
ఈ పత్రం లేకపోతే: బ్యాంకు శాఖలో గానీ పోస్టాఫీసులో గానీ దొరుకుతుంది. జన సురక్ష వెబ్‌సైట్‌లో "CLAIM-FORMS" కింద కూడా ఉంది (తెలుగులో కూడా).
ఆధారాలు: 10, 6, 19
వివరాలు
వీటిలో ఒకటి: జనన మరణాల రిజిస్ట్రార్ ఇచ్చిన మరణ ధృవీకరణ పత్రం; పేరు, తండ్రి లేదా భర్త పేరు, చిరునామా, మరణించిన తేదీ, సమయం, కారణం ఉన్న ఆసుపత్రి డిశ్చార్జ్ సమ్మరీ లేదా సర్టిఫికెట్; చివరగా చికిత్స చేసిన డాక్టర్ ఇచ్చి, గెజిటెడ్ అధికారి లేదా బ్యాంకు అధికారి సంతకం చేసిన సర్టిఫికెట్; జిల్లా కలెక్టర్ గానీ, కలెక్టర్ అధికారం ఇచ్చిన తహసీల్దార్ లాంటి ఎగ్జిక్యూటివ్ మేజిస్ట్రేట్ గానీ ఇచ్చిన సర్టిఫికెట్.
ఆధారాలు: 9, 10
వివరాలు
మరణ రుజువుతో పాటు: పోలీసు FIR లేదా పంచనామా, పోస్టుమార్టం రిపోర్టు. అవి కాకపోతే జిల్లా కలెక్టర్ గానీ ఎగ్జిక్యూటివ్ మేజిస్ట్రేట్ (తహసీల్దార్ లాంటివారు) గానీ ఇచ్చిన సర్టిఫికెట్. పాము కాటు, చెట్టు మీంచి పడటం లాంటి ప్రమాదాలకైతే పేరు, తేదీ, సమయం, మరణ కారణం ఉన్న ఆసుపత్రి రికార్డు చాలు.
ఆధారాలు: 9, 10, 5
వివరాలు
మరణ రుజువుతో పాటు: పోలీసు FIR లేదా పంచనామా, పోస్టుమార్టం రిపోర్టు. అవి కాకపోతే జిల్లా కలెక్టర్ గానీ ఎగ్జిక్యూటివ్ మేజిస్ట్రేట్ (తహసీల్దార్ లాంటివారు) గానీ ఇచ్చిన సర్టిఫికెట్. పాము కాటు, చెట్టు మీంచి పడటం లాంటి ప్రమాదాలకైతే పేరు, తేదీ, సమయం, మరణ కారణం ఉన్న ఆసుపత్రి రికార్డు చాలు.
ఆధారాలు: 9
వివరాలు
పోలీసు FIR లేదా పంచనామా, దానితో పాటు సివిల్ సర్జన్ ఇచ్చిన వైకల్య ధృవీకరణ పత్రం, దాన్ని బలపరిచే ఆసుపత్రి రికార్డు.
ఆధారాలు: 10
వివరాలు
వీటిలో ఒకటి: ఆధార్ కార్డు, ఓటరు కార్డు (EPIC), ఉపాధి హామీ (MGNREGA) జాబ్ కార్డు, డ్రైవింగ్ లైసెన్సు, పాన్ కార్డు, పాస్‌పోర్టు. ఆధార్, పాన్ నంబర్లు ఇవ్వడం తప్పనిసరి కాదు.
ఆధారాలు: 9, 10
వివరాలు
వీటిలో ఒకటి: పాస్‌బుక్ మొదటి రెండు పేజీలు, ఖాతా వివరాలు ఉన్న స్టేట్‌మెంట్, రద్దు చేసిన చెక్కు. ఖాతా క్లెయిమ్ చేసే వారి పేరు మీదే ఉండాలి.
ఆధారాలు: 9, 10
వివరాలు
నామినీ పేరు రాయకపోయినా, నామినీ ముందే చనిపోయినా మాత్రమే ఇది కావాలి: అధికారం ఉన్న కోర్టు గానీ అధికార సంస్థ గానీ ఇచ్చిన వారసత్వ ధృవీకరణ పత్రం (succession certificate లేదా legal heir certificate). నామినీ ముందే చనిపోతే వారి మరణ రుజువు కూడా.
ఆధారాలు: 9, 10, 5
ఈ పనులకు ముందుగా సిద్ధం చేయాల్సిన పత్రాలు లేవు.
3మీరు చేయాల్సిన పనులు
· వరుసగా చేయండి. ఒక్కొక్కటి పూర్తయ్యాక టిక్ చేయండి.
- ఇప్పుడు చేయాల్సిందిపథకంలో చేరాలి (లేదా మళ్లీ చేరాలి) అయితే
మీకు భారత్‌లో బ్యాంకు లేదా పోస్టాఫీసు సేవింగ్స్ ఖాతా ఉండాలి.
మీకు ఎన్ని ఖాతాలున్నా, ఒక్కో పథకంలో ఒక్క ఖాతాతోనే చేరాలి. రెండు ఖాతాలతో చేరినా బీమా ఒక్కటే ఉంటుంది. అదనంగా కట్టిన ప్రీమియం తిరిగి ఇవ్వరు. జాయింట్ ఖాతా అయితే, అర్హత ఉన్న ఖాతాదారులందరూ అదే ఖాతాతో చేరవచ్చు. ప్రతి ఒక్కరూ ప్రీమియం కట్టాలి.
ఆధారాలు: 1, 2, 4, 5
- ఇప్పుడు చేయాల్సిందివిదేశాల్లో నివసిస్తున్న భారత పౌరులు (NRI) అయితేపథకంలో చేరాలి (లేదా మళ్లీ చేరాలి) అయితే
విదేశాల్లో ఉంటున్న భారత పౌరులు (NRI) కూడా భారత్‌లోని బ్యాంకు శాఖలో అర్హత ఉన్న ఖాతా ఉంటే చేరవచ్చు.
క్లెయిమ్ డబ్బు నామినీకి భారత రూపాయల్లోనే ఇస్తారు.
నిర్ధారణ కాలేదు
ఏ రకమైన NRI ఖాతా (NRE, NRO) "అర్హత ఉన్న ఖాతా" అవుతుందో FAQలు చెప్పలేదు. మీ బ్యాంకులో అడగండి.
ఆధారాలు: 4, 5
- ఇప్పుడు చేయాల్సింది51 నుంచి 70 ఏళ్లు అయితేరెండూ అయితే
50 ఏళ్లు దాటిన వారు PMJJBYలో కొత్తగా చేరలేరు.
అందులో 50 ఏళ్ల వరకే చేర్చుకుంటారు. మీరు PMSBYలో మాత్రమే చేరగలరు. కింద ఉన్న దశలు PMSBYకి మాత్రమే.
ఆధారాలు: 1, 2
- ఇప్పుడు చేయాల్సిందిపథకంలో చేరాలి (లేదా మళ్లీ చేరాలి) అయితే
మీ ఖాతా ఉన్న బ్యాంకు శాఖకు గానీ పోస్టాఫీసుకు గానీ వెళ్లండి.
బ్యాంకు మిత్ర (బిజినెస్ కరస్పాండెంట్) ద్వారా కూడా చేరవచ్చు. ఫారం నింపి, ప్రీమియం మీ ఖాతా నుంచి ఆటో-డెబిట్ కావడానికి ఒప్పుకుని, నామినీ పేరు రాసి, సంతకం చేసి ఇవ్వండి.
ఆధారాలు: 7, 8, 1, 2, 13
- ఇప్పుడు చేయాల్సిందిపథకంలో చేరాలి (లేదా మళ్లీ చేరాలి) అయితే
లేదా బ్యాంకుకు వెళ్లకుండానే: మీ బ్యాంకు నెట్ బ్యాంకింగ్‌లో కూడా చేరే వీలు ఉండవచ్చు.
ఈ వీలు ఉందో లేదో మీ బ్యాంకులో అడగండి.
నిర్ధారణ కాలేదు
ఆన్‌లైన్‌లో చేరడానికి "జన సురక్ష పోర్టల్" ఉందని ప్రభుత్వ ప్రకటన (PIB, మే 2026) చెబుతోంది. దాని చిరునామా ఏ అధికారిక పేజీలోనూ మాకు దొరకలేదు. లింక్ కోసం మీ బ్యాంకులో అడగండి.
ఆధారాలు: 13, 12, 1
- ఇప్పుడు చేయాల్సిందిPMJJBY: ఏ కారణంతో చనిపోయినా ₹2 లక్షలు (ఏటా ₹436) / రెండూ అయితే18 నుంచి 50 ఏళ్లు అయితే
PMJJBY ప్రీమియం మీరు చేరే నెలను బట్టి ఉంటుంది: జూన్, జూలై, ఆగస్టులో ₹436; సెప్టెంబర్, అక్టోబర్, నవంబర్‌లో ₹342; డిసెంబర్, జనవరి, ఫిబ్రవరిలో ₹228; మార్చి, ఏప్రిల్, మేలో ₹114.
ఆ తర్వాత ఏటా పూర్తి ₹436.
ఆధారాలు: 1, 4, 7, 12
- ఇప్పుడు చేయాల్సిందిPMJJBY: ఏ కారణంతో చనిపోయినా ₹2 లక్షలు (ఏటా ₹436) / రెండూ అయితే18 నుంచి 50 ఏళ్లు అయితే
PMJJBYలో చేరిన (లేదా మళ్లీ చేరిన) మొదటి 30 రోజుల్లో ప్రమాదం కాకుండా వేరే ఏ కారణంతో చనిపోయినా క్లెయిమ్ రాదు.
ప్రమాదంలో చనిపోతే మాత్రం మొదటి రోజు నుంచే బీమా ఉంటుంది.
ఆధారాలు: 1, 4, 7
- ఇప్పుడు చేయాల్సిందిPMSBY: ప్రమాదంలో మరణం లేదా వైకల్యానికి (ఏటా ₹20) / రెండూ అయితే
PMSBY ప్రీమియం ఏటా ₹20.
ఏ నెలలో చేరినా పూర్తి ₹20 కట్టాలి. ఖాతా నుంచి డబ్బు కట్ అయిన రోజు నుంచి బీమా మొదలవుతుంది.
ఆధారాలు: 2, 5, 8, 12
- ఇప్పుడు చేయాల్సిందిపథకంలో చేరాలి (లేదా మళ్లీ చేరాలి) అయితే
ఫారం ఇచ్చాక "Acknowledgement Slip cum Certificate of Insurance" (రసీదు, బీమా సర్టిఫికెట్) తీసుకుని జాగ్రత్తగా దాచుకోండి.
మీరు ఈ పథకంలో ఉన్న సంగతి, ఏ ఖాతాతో చేరారన్నది మీ నామినీకి చెప్పండి.
ఆధారాలు: 7, 8, 1, 2, 13
- ఇప్పుడు చేయాల్సిందిపథకంలో చేరాలి (లేదా మళ్లీ చేరాలి) అయితే
బీమా ఏడాది జూన్ 1 నుంచి మే 31 వరకు.
ఏటా మే 25 తర్వాత, జూన్ 1 లోపు ప్రీమియం మీ ఖాతా నుంచి కట్ అవుతుంది. ఆ రోజుల్లో ఖాతాలో సరిపడా డబ్బు ఉంచండి. లేకపోతే బీమా ఆగిపోతుంది. ఖాతా మూసేసినా బీమా ఆగిపోతుంది.
ఆధారాలు: 1, 2, 7, 8
- ఇప్పుడు చేయాల్సిందిపథకంలో చేరాలి (లేదా మళ్లీ చేరాలి) అయితే
బీమా ఆగిపోతే మళ్లీ చేరవచ్చు.
PMJJBYలో అయితే ఆ నెలకు ఉన్న ప్రీమియం కట్టాలి, 30 రోజులు ఆగాల్సిన గడువు మళ్లీ మొదలవుతుంది. PMSBYలో అయితే పూర్తి ఏడాది ప్రీమియం కట్టాలి. బీమాను మళ్లీ ఇవ్వాలా వద్దా అన్నది బీమా కంపెనీ నిర్ణయిస్తుంది.
ఆధారాలు: 1, 4, 2, 5
- ఇప్పుడు చేయాల్సిందిపథకంలో చేరాలి (లేదా మళ్లీ చేరాలి) అయితే
PMJJBY బీమా 55 ఏళ్లు నిండగానే ముగుస్తుంది.
PMSBY బీమా 70 ఏళ్లు నిండగానే ముగుస్తుంది.
ఆధారాలు: 1, 2, 4, 5
- ఇప్పుడు చేయాల్సిందిసభ్యులు చనిపోయారు; క్లెయిమ్ చేయాలి అయితే
చనిపోయిన వ్యక్తి ఖాతా ఉన్న బ్యాంకు శాఖకు లేదా పోస్టాఫీసుకు వెళ్లండి.
సభ్యుల నమోదు రికార్డు బ్యాంకు దగ్గరే ఉంటుంది. ఆ వ్యక్తి ఏ పథకంలో (లేదా రెండింటిలో) ఉన్నారో, నామినీ ఎవరో అక్కడ అడిగి తెలుసుకోండి.
ఆధారాలు: 1, 2, 9, 10
- ఇప్పుడు చేయాల్సిందిసభ్యులు చనిపోయారు; క్లెయిమ్ చేయాలి అయితే
క్లెయిమ్‌ను నామినీ చేస్తారు.
నామినీ మైనర్ అయితే, సభ్యులు తమ ఫారంలో పేరు రాసిన అపాయింటీ చేస్తారు. నామినీ పేరు రాయకపోయినా, నామినీ ముందే చనిపోయినా, వారసులు వారసత్వ ధృవీకరణ పత్రంతో క్లెయిమ్ చేస్తారు.
ఆధారాలు: 9, 10, 5
- ఇప్పుడు చేయాల్సిందిPMJJBY / రెండూ / తెలియదు అయితే
PMJJBY క్లెయిమ్ ఫారం నింపి, పత్రాలతో కలిపి ఇవ్వండి.
ఏ కారణంతో చనిపోయినా (ఆత్మహత్య, హత్య, ప్రకృతి విపత్తు అయినా సరే) ₹2 లక్షలు ఇస్తారు. కానీ చేరిన (లేదా మళ్లీ చేరిన) 30 రోజుల్లోపే చనిపోతే, ప్రమాదంలో చనిపోతేనే క్లెయిమ్ డబ్బు ఇస్తారు. అప్పుడు ప్రమాద మరణ రుజువు కూడా ఇవ్వండి.
ఆధారాలు: 9, 1, 4
- ఇప్పుడు చేయాల్సిందిPMSBY (ప్రమాదంలో మరణం) / రెండూ / తెలియదు అయితే
PMSBY క్లెయిమ్ ఫారం నింపి, ప్రమాద మరణ రుజువుతో ఇవ్వండి.
ప్రమాదంలో చనిపోతేనే ₹2 లక్షలు ఇస్తారు. ప్రకృతి విపత్తు, హత్య ఈ బీమాలోకి వస్తాయి. ఆత్మహత్య రాదు. రోడ్డు, రైలు ప్రమాదాలు, నీట మునగడం, నేరంతో ముడిపడిన మరణాల గురించి పోలీసులకు తెలియజేయాలి.
ఆధారాలు: 10, 2, 5
- ఇప్పుడు చేయాల్సిందిసభ్యులు చనిపోయారు; క్లెయిమ్ చేయాలి అయితే
బ్యాంకు అధికారి ఫారంలో "Part 3" (సభ్యుల నమోదు వివరాలు) నింపి, సంతకం చేసి, ముద్ర వేస్తారు.
రసీదు భాగంపై కూడా సంతకం చేస్తారు. క్లెయిమ్ ఇచ్చినట్టు తేదీ వేసిన రసీదు అడిగి తీసుకోండి.
నిర్ధారణ కాలేదు
తేదీ వేసిన రసీదు ఇవ్వాలని నియమాల్లో లేదు. అయినా అడగడం మంచిది.
ఆధారాలు: 9, 10
- ఇప్పుడు చేయాల్సిందిసభ్యులు చనిపోయారు; క్లెయిమ్ చేయాలి అయితే
క్లెయిమ్ ఆమోదించాక డబ్బు నామినీ లేదా వారసుల బ్యాంకు ఖాతాలో జమ అవుతుంది.
ఒక్కో పథకంలో ఒక్క క్లెయిమే ఇస్తారు.
ఆధారాలు: 9, 10, 5, 1
- ఇప్పుడు చేయాల్సిందిసభ్యులకు ప్రమాదంలో వైకల్యం వచ్చింది; క్లెయిమ్ చేయాలి (PMSBY) అయితే
PMSBYలో ప్రమాదం వల్ల శాశ్వత వైకల్యం వస్తేనే డబ్బు ఇస్తారు.
రెండు కళ్లూ పూర్తిగా పోయినా, రెండు చేతులు గానీ రెండు కాళ్లు గానీ పనిచేయకుండా పోయినా, ఒక కన్ను పోయి దానితో పాటు ఒక చేయి లేదా కాలు కూడా పోయినా: ₹2 లక్షలు. ఒక కన్ను పూర్తిగా పోయినా, ఒక చేయి లేదా కాలు పనిచేయకుండా పోయినా: ₹1 లక్ష. ఇంతకంటే తక్కువ వైకల్యానికి, ఆసుపత్రి ఖర్చులకు డబ్బు రాదు.
ఆధారాలు: 2, 5, 10
- ఇప్పుడు చేయాల్సిందిసభ్యులకు ప్రమాదంలో వైకల్యం వచ్చింది; క్లెయిమ్ చేయాలి (PMSBY) అయితే
PMSBY క్లెయిమ్ ఫారం మీరే (బీమా ఉన్న సభ్యులే) నింపండి.
వైకల్య రుజువుతో కలిపి, మీరు చేరిన ఖాతా ఉన్న శాఖలో ఇవ్వండి. బ్యాంకు అధికారి "Part 3" నింపి సంతకం చేస్తారు.
ఆధారాలు: 10
- ఇప్పుడు చేయాల్సిందిసభ్యులకు ప్రమాదంలో వైకల్యం వచ్చింది; క్లెయిమ్ చేయాలి (PMSBY) అయితే
క్లెయిమ్ ఆమోదించాక డబ్బు మీ (బీమా ఉన్న సభ్యుల) బ్యాంకు ఖాతాలో జమ అవుతుంది.
ఆధారాలు: 5
- ఇప్పుడు చేయాల్సిందివిదేశాల్లో నివసిస్తున్న భారత పౌరులు (NRI) అయితేసభ్యులు చనిపోయారు; క్లెయిమ్ చేయాలి / సభ్యులకు ప్రమాదంలో వైకల్యం వచ్చింది; క్లెయిమ్ చేయాలి (PMSBY) అయితే
NRI నామినీలకు, సభ్యులకు క్లెయిమ్ డబ్బు భారత రూపాయల్లోనే ఇస్తారు.
ఆధారాలు: 4, 5
సమస్య వస్తే
దరఖాస్తును తిరస్కరిస్తేబ్యాంకు లేదా పోస్టాఫీసు మిమ్మల్ని చేర్చుకోకపోయినా, క్లెయిమ్ తీసుకోకపోయినా, ముందు ఆ శాఖ మేనేజర్‌ను కారణం అడగండి.
బ్యాంకు లేదా పోస్టాఫీసు మిమ్మల్ని చేర్చుకోకపోయినా, క్లెయిమ్ తీసుకోకపోయినా, ముందు ఆ శాఖ మేనేజర్‌ను కారణం అడగండి. తర్వాత జన సురక్ష టోల్-ఫ్రీ నంబర్లకు ఫోన్ చేయండి: దేశవ్యాప్తంగా 1800-180-1111 లేదా 1800-110-001; తెలంగాణకు 1800-425-8933 (రాష్ట్ర బ్యాంకర్ల కమిటీ కన్వీనర్, స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా).
జన సురక్ష టోల్-ఫ్రీ నంబరు · అధికారిక పేజీ తెరవండి
ఆధారాలు: 11
ఆలస్యమైతేమీరు క్లెయిమ్ పత్రాలు ఇచ్చిన 7 రోజుల్లో బ్యాంకు లేదా పోస్టాఫీసు వాటిని బీమా కంపెనీకి పంపాలి.
మీరు క్లెయిమ్ పత్రాలు ఇచ్చిన 7 రోజుల్లో బ్యాంకు లేదా పోస్టాఫీసు వాటిని బీమా కంపెనీకి పంపాలి. అవి అందిన 7 రోజుల్లో బీమా కంపెనీ క్లెయిమ్‌ను పరిష్కరించాలి. క్లెయిమ్ ఆలస్యమైనా, తిరస్కరించినా, ఆ బీమా కంపెనీపై IRDAI "బీమా భరోసా" పోర్టల్‌లో ఫిర్యాదు చేయండి, లేదా టోల్-ఫ్రీ 155255 లేదా 1800 4254 732కు ఫోన్ చేయండి. ఫిర్యాదు ముందు బీమా కంపెనీకి వెళ్తుంది. అక్కడ పరిష్కారం కాకపోతే IRDAI దాకా తీసుకెళ్లవచ్చు. బీమా భరోసాలో ఫిర్యాదు నమోదు చేసిన 15 రోజుల్లో దాన్ని పట్టించుకోకపోయినా, బీమా కంపెనీ ఇచ్చిన జవాబు మీకు తృప్తిగా లేకపోయినా, Insurance Ombudsman Rules, 2017 కింద బీమా అంబుడ్స్‌మన్ దగ్గరకు వెళ్లవచ్చు. ఈ పోర్టల్ ఎప్పుడూ డబ్బు అడగదు.
బీమా భరోసా (IRDAI) · అధికారిక పేజీ తెరవండి
ఆధారాలు: 14, 17
ఇతర సమస్యలుమీ ఖాతా బ్యాంకులో ఉండి, ప్రీమియం రెండుసార్లు కట్ అయినా, కట్ అయి కూడా బీమా రాకపోయినా, మీరు ఒప్పుకోకుండా కట్ అయినా, ముందు బ్యాంకుకే ఫిర్యాదు చేయండి.
మీ ఖాతా బ్యాంకులో ఉండి, ప్రీమియం రెండుసార్లు కట్ అయినా, కట్ అయి కూడా బీమా రాకపోయినా, మీరు ఒప్పుకోకుండా కట్ అయినా, ముందు బ్యాంకుకే ఫిర్యాదు చేయండి. ఫిర్యాదు చేసినట్టు రుజువు దగ్గర ఉంచుకోండి. ఫిర్యాదు అందిన 30 రోజుల్లో బ్యాంకు జవాబు ఇవ్వకపోయినా, ఇచ్చిన జవాబు మీకు తృప్తిగా లేకపోయినా, రిజర్వ్ బ్యాంక్ అంబుడ్స్‌మన్‌కు cms.rbi.org.in లో ఆన్‌లైన్‌లో ఫిర్యాదు చేయండి. ఆ 30 రోజులు ముగిసిన రోజు, బ్యాంకు చివరి జవాబు వచ్చిన రోజు: వీటిలో ఏది తర్వాతదైతే ఆ రోజు నుంచి 90 రోజుల్లోపు ఈ ఫిర్యాదు చేయాలి. 14448 నంబరులో ఫిర్యాదు ఎలా చేయాలో మాత్రమే చెబుతారు. ఫోన్‌లో ఫిర్యాదు తీసుకోరు.
రిజర్వ్ బ్యాంక్ అంబుడ్స్‌మన్ (CMS) · అధికారిక పేజీ తెరవండి
ఆధారాలు: 15, 20
ఇతర సమస్యలుమీ ఖాతా పోస్టాఫీసులో ఉండి, ప్రీమియం రెండుసార్లు కట్ అయినా, కట్ అయి కూడా బీమా రాకపోయినా, మీరు ఒప్పుకోకుండా కట్ అయినా, ఇండియా పోస్ట్‌కు ఫిర్యాదు చేయండి.
మీ ఖాతా పోస్టాఫీసులో ఉండి, ప్రీమియం రెండుసార్లు కట్ అయినా, కట్ అయి కూడా బీమా రాకపోయినా, మీరు ఒప్పుకోకుండా కట్ అయినా, ఇండియా పోస్ట్‌కు ఫిర్యాదు చేయండి. దాని వెబ్‌సైట్‌లో గానీ, ఏ పోస్టాఫీసులోనైనా గానీ, కాల్ సెంటర్ 1800 266 6868కు ఫోన్ చేసి గానీ చేయవచ్చు (కాల్ సెంటర్ ఉదయం 8 నుంచి రాత్రి 8 వరకు; గెజిటెడ్ సెలవు రోజుల్లో పనిచేయదు). లావాదేవీ జరిగిన 60 రోజుల్లోపు ఫిర్యాదు చేయండి. తగిన సమయంలో పరిష్కారం కాకపోతే తెలంగాణ సర్కిల్ నోడల్ అధికారిని సంప్రదించండి (pgco.tl@indiapost.gov.in). అప్పటికీ పరిష్కారం కాకపోతే కేంద్ర ప్రభుత్వ ప్రజా ఫిర్యాదుల డైరెక్టరేట్ (DPG) వెబ్‌సైట్‌లో ఫిర్యాదు చేయండి.
ఇండియా పోస్ట్ ఫిర్యాదులు · అధికారిక పేజీ తెరవండి
ఆధారాలు: 21
ఈ పనికి అధికారిక వెబ్‌సైట్లు
- ఇండియా పోస్ట్ పొదుపు పథకాలు, ఫిర్యాదులు
- RBI అంబుడ్స్‌మన్ బ్యాంకుపై ఫిర్యాదు
సంబంధిత మార్గదర్శకాలు
- బ్యాంకు ఖాతా తెరవడం (జన్ ధన్ / జీరో బ్యాలెన్స్ ఖాతా)
- పోస్టాఫీసు సేవింగ్స్ ఖాతా, ఇండియా పోస్ట్ పేమెంట్స్ బ్యాంక్ ఖాతా
- ఆధార్ను బ్యాంకు ఖాతాకు లింక్ చేయడం (DBT సీడింగ్)
- కుటుంబంలో మరణం తర్వాత
- రోడ్డు ప్రమాదం జరిగితే
- అటల్ పెన్షన్ యోజన (APY)
- ఈ-శ్రమ్ కార్డు (అసంఘటిత కార్మికుల నమోదు)
- భవన నిర్మాణ కార్మికుల కార్డు (లేబర్ కార్డు)
ఈ మార్గదర్శకానికి ఆధారమైన 21 అధికారిక పేజీలు, పత్రాలు
- Revised Rules for Pradhan Mantri Jeevan Jyoti Bima Yojana (w.e.f. 1.6.2022), on the Jan Suraksha websiteDepartment of Financial Services, Ministry of Finance, Government of India, Paras 2 (18 to 50, one account only, Aadhaar the primary KYC), 3 (1 June to 31 May; pro-rata premiums; 30-day lien), 4 (enrolment; exit and re-joining), 5 (Rs 2 lakh), 6 (Rs 436, auto-debit), 7 (eligibility), 8 (banks/post office the master policy holders), 9 (termination: age 55, account closed or balance short, duplicate cover, reinstatement), 10 (forms kept by the bank; acknowledgement slip-cum-certificate) (01-06-2022) · మేం చదివిన తేదీ: 01-11-2026
- Rules for the Pradhan Mantri Suraksha Bima Yojana (with effect from 1.6.2022), on the Jan Suraksha websiteDepartment of Financial Services, Ministry of Finance, Government of India, Scope of coverage (18 to 70, one account only); Enrolment modality (1 June to 31 May, joining later on the full premium, re-joining); Benefits table; Premium (Rs 20; cover from the date of auto-debit); Eligibility; Termination of cover (age 70, account closed or balance short, duplicate cover, reinstatement); Administration (acknowledgement slip-cum-certificate) (01-06-2022) · మేం చదివిన తేదీ: 30-10-2026
- Letter F. No. FI-12011/2/2015-Ins.II, 1 June 2022: revision of premium rates of PMJJBY and PMSBY; revised enrolment and claim formsDepartment of Financial Services, Ministry of Finance, Government of India, Paras 3–4: revised rules, enrolment forms and claim forms effective from 1.6.2022 (01-06-2022) · మేం చదివిన తేదీ: 30-10-2026
- FAQs on Pradhan Mantri Jeevan Jyoti Bima Yojana (PMJJBY)Department of Financial Services, Ministry of Finance, Government of India, Q2 (premium, pro-rata, full premium at renewal, 30-day lien), Q5 (single or joint account holders, one account only), Q6, Q8 (re-joining), Q10 (termination), Q14 (joint accounts: every holder can join and pays the premium), Q15 (NRIs: an eligible account at a bank branch in India; claims paid only in Indian currency), Q16, Q17 (death from any cause, including suicide and murder) · మేం చదివిన తేదీ: 30-10-2026
- FAQs on Pradhan Mantri Suraksha Bima Yojana (PMSBY)Department of Financial Services, Ministry of Finance, Government of India, Q2 (benefits, Rs 20), Q3 (accident), Q5 (who may join), Q6–Q8, Q10, Q14 (natural calamities and murder covered; suicide not), Q15 (joint accounts: every holder can join, Rs 20 per person), Q17 (NRIs), Q18 (no hospital costs), Q19–Q20 (who claims; where the money goes), Q21, Q22 (police report; snake bite or fall from a tree: hospital record), Q23 (missing person), Q24 (partial disability), Q25 (one claim only) · మేం చదివిన తేదీ: 30-10-2026
- Jan Suraksha website: Forms for PMJJBY and PMSBY (application and claim forms, in English, Telugu and other languages)Department of Financial Services, Ministry of Finance, Government of India, "Forms for Pradhan Mantri Jeevan Jyoti Bima Yojana" and "Forms for Pradhan Mantri Suraksha Bima Yojana": APPLICATION-FORMS and CLAIM-FORMS, each with a Telugu (తెలుగు) version · మేం చదివిన తేదీ: 30-10-2026
- PMJJBY Consent-cum-Declaration Form (enrolment form), with the acknowledgement slip cum certificate of insuranceDepartment of Financial Services, Ministry of Finance, Government of India, Auto-debit consent (yearly after 25 May and not later than 1 June); premium by month of joining; 30-day lien; nominee and appointee details; KYC documents (Aadhaar, EPIC, MGNREGA card, driving licence, PAN card or passport) (01-06-2022) · మేం చదివిన తేదీ: 30-10-2026
- PMSBY Consent-cum-Declaration Form (enrolment form), with the acknowledgement slip cum certificate of insuranceDepartment of Financial Services, Ministry of Finance, Government of India, Auto-debit consent of Rs 20 (yearly after 25 May and not later than 1 June); notes on cover and permanent disability; nominee details; KYC documents (01-06-2022) · మేం చదివిన తేదీ: 30-10-2026
- PMJJBY Claim-cum-Discharge Form, with the advance receipt for discharge of claim and "Useful information for claimants"Department of Financial Services, Ministry of Finance, Government of India, Heading (preferably within 30 days of death); Parts 1–2 (by the nominee, appointee or legal heir); attached documents (1)–(7); Part 3 (by the bank or post office); advance receipt; notes 1–7 (appointee, legal heir with succession or legal heir certificate, accident, proof of death, proof of accidental death, KYC documents) (01-06-2022) · మేం చదివిన తేదీ: 30-10-2026
- PMSBY Claim-cum-Discharge Form, with the advance receipt for discharge of claim and "Useful information for claimants"Department of Financial Services, Ministry of Finance, Government of India, Heading (preferably within 30 days of the accident); Parts 1–2; attached documents (1)–(7); Part 3 (by the bank or post office); advance receipt (Rs 1 lakh or Rs 2 lakh); notes 1–8 (permanent disability; proof of disability: FIR or panchnama with a Civil Surgeon's disability certificate and hospital record; proof of accidental death) (01-06-2022) · మేం చదివిన తేదీ: 30-10-2026
- Jan Suraksha website: national toll-free numbers, and "JAN-SURAKSHA - Toll Free Numbers" by state (SLBC convenor banks)Department of Financial Services, Ministry of Finance, Government of India, Site footer: National Toll-Free 1800-180-1111 / 1800-110-001. State list, row 30: Telangana, State Bank of India, 1800-425-8933 · మేం చదివిన తేదీ: 30-10-2026
- Three Jan Suraksha Schemes (PMSBY, PMJJBY and APY) complete 11 years of providing social security coverPress Information Bureau (Ministry of Finance), Government of India, Sections 1 (PMJJBY: eligibility, enrolment period, premium Rs 436 and pro-rata amounts, Rs 2 lakh, 30-day lien) and 2 (PMSBY: 18 to 70, premium Rs 20, benefits); Minister of State's statement on the online Jan Suraksha Portal (09-05-2026) · మేం చదివిన తేదీ: 30-10-2026
- PM Suraksha Bima Yojna: Celebrating 10 Years of Securing Lives, Empowering Future (backgrounder)Press Information Bureau, Government of India, "Application Process for PMSBY": offline at the bank branch with the form from jansuraksha.gov.in, Acknowledgement Slip Cum Certificate of Insurance; online through the bank's net banking (08-05-2025) · మేం చదివిన తేదీ: 30-10-2026
- Bima Bharosa (IGMS) portal: register a complaint; Call Center; Our ProcessInsurance Regulatory and Development Authority of India (IRDAI), Home ("Register Complaint", "Your complaint will be attended to within 14 days"; no payments asked); Call Center page (complaints go to the insurance company first and can be escalated to IRDAI's Grievance Cells; toll-free 155255 and 1800 4254 732); Our Process page, /Home/OurProcess (not attended to within 15 days of registration, or the insurer's resolution not satisfactory: the Insurance Ombudsman, under the Insurance Ombudsman Rules, 2017) · మేం చదివిన తేదీ: 30-10-2026
- RBI Complaint Management System: Reserve Bank – Integrated Ombudsman Scheme, 2026Reserve Bank of India, Home page: "To file a complaint"; contact centre 14448 · మేం చదివిన తేదీ: 30-10-2026
- Notification S.O. 1050(E), 4 March 2021: rights of an Overseas Citizen of India (OCI) cardholder, under section 7B(1) of the Citizenship Act, 1955Ministry of Home Affairs, Government of India, Right (5) (in economic, financial and educational fields not named, the same rights as a foreigner); Explanation (1) (an OCI cardholder is a foreign national, not a citizen of India) (04-03-2021) · మేం చదివిన తేదీ: 30-10-2026
- Annual Report 2025-2026Department of Financial Services, Ministry of Finance, Government of India, Chapter VI, para 6.7 (PMJJBY and PMSBY, key reforms: banks and post offices to forward claim documents electronically to the insurer within seven days of submission of the claim; insurers to settle within 7 days of receipt of the claim documents), printed page 252 (PDF page 36) · మేం చదివిన తేదీ: 01-11-2026
- Jan Suraksha website: Forms for Pradhan Mantri Jeevan Jyoti Bima YojanaDepartment of Financial Services, Ministry of Finance, Government of India, APPLICATION-FORMS and CLAIM-FORMS, each in Bangla, English, Gujarati, Hindi, Kannada and Telugu (తెలుగు) · మేం చదివిన తేదీ: 01-11-2026
- Jan Suraksha website: Forms for Pradhan Mantri Suraksha Bima YojanaDepartment of Financial Services, Ministry of Finance, Government of India, APPLICATION-FORMS and CLAIM-FORMS, with a Telugu (తెలుగు) version of each · మేం చదివిన తేదీ: 01-11-2026
- Frequently asked questions: Reserve Bank - Integrated Ombudsman Scheme, 2026Reserve Bank of India, FAQs 9 (complaints online on the CMS portal), 10 and 11 (the Contact Centre 14448 gives guidance; complaints cannot be filed through it), 16 and 17 (first approach the bank, with proof of that complaint; the Ombudsman after 30 days without a reply, or after an unsatisfactory reply; within 90 days) (01-07-2026) · మేం చదివిన తేదీ: 01-11-2026
- India Post: Guidelines for Registration of ComplaintsDepartment of Posts, Ministry of Communications, Government of India, Guidelines: online, at a post office, call centre 18002666868 (8 AM to 8 PM except gazetted holidays), within 60 days, Circle Nodal Officer, DPG; Annexure B: Circle Nodal Officer, Telangana (pgco.tl@indiapost.gov.in). Page last updated 30.10.2026 · మేం చదివిన తేదీ: 11-11-2026