సైబర్ మోసం ఫిర్యాదు
మీకు జరిగిన మోసం గురించి 1930కి, జాతీయ సైబర్ క్రైమ్ పోర్టల్‌లో, మీ బ్యాంకుకు ఫిర్యాదు చేస్తారు. ఫిర్యాదు నంబర్లు మీ దగ్గర ఉంటాయి.
ఈ మార్గదర్శకం గురించిసరిచూడాల్సి ఉంది
ప్రచురించిన తేదీ: 12-11-2026. ప్రతి వివరాన్నీ అధికారిక ఆధారాలతో ఇంకా సరిచూడలేదు. కార్యాలయంలో అడిగి సరిచూసుకోండి.
ఎవరికి ఉపయోగపడుతుంది: తెలంగాణలో ఆన్‌లైన్ మోసంలో (UPI, బ్యాంకు, కార్డు, ఫేక్ కాల్) డబ్బు పోగొట్టుకున్నవారు, లేదా వేరే సైబర్ నేరానికి గురైనవారు.
అత్యవసరమైతే వెంటనే ఫోన్ చేయండి
1930జాతీయ సైబర్ క్రైమ్ హెల్ప్‌లైన్ (ఉచితం, 24 గంటలూ)ముందు కింది ప్రశ్నలకు జవాబివ్వండి. అప్పుడు పత్రాలు, పనులు తెరుచుకుంటాయి.
1మీ పరిస్థితి
మీ జవాబులను బట్టి మీకు కావలసినవే చూపిస్తాం.
- మోసంలో మీ డబ్బు పోయిందా?
మీ జవాబులు ఈ ఫోన్‌లోనే ఉంటాయి.
కింద ప్రతి పని ఎవరి కోసమో రాసి ఉంది. మీది ఏదో కార్యాలయంలో అడిగి తెలుసుకుని, ఇక్కడ జవాబు మార్చండి.
2కావలసిన పత్రాలు
దగ్గర ఉన్నవాటిని టిక్ చేయండి. ఈ బ్రౌజర్‌లోనే గుర్తుంటాయి.
వివరాలు
ఆ లావాదేవీ గురించి బ్యాంకు పంపిన SMS లేదా ఈమెయిల్ అలర్ట్
ఆధారాలు: 1, 6
వివరాలు
ఈ పత్రం లేకపోతే: 1930కి కాల్ చేశాక SMSలో వస్తుంది.
ఆధారాలు: 1, 2
వివరాలు
ఈ పత్రం లేకపోతే: మీరు చెప్పిన వెంటనే బ్యాంకు SMS లేదా ఈమెయిల్‌లో పంపుతుంది.
ఆధారాలు: 6, 7
ఈ పనులకు ముందుగా సిద్ధం చేయాల్సిన పత్రాలు లేవు.
3మీరు చేయాల్సిన పనులు
· వరుసగా చేయండి. ఒక్కొక్కటి పూర్తయ్యాక టిక్ చేయండి.
- ఇప్పుడు చేయాల్సిందిఅవును, డబ్బు పోయింది అయితే
వెంటనే 1930కి కాల్ చేసి, మీ పేరు, మొబైల్ నంబర్, లావాదేవీ వివరాలు చెప్పండి.
ఎంత త్వరగా కాల్ చేస్తే, డబ్బును ఆపగలిగే అవకాశం అంత ఎక్కువ. లైన్ కలవకపోతే cybercrime.gov.in లో మోసం గురించి ఫిర్యాదు చేయండి.
ఆధారాలు: 1, 2, 3, 4, 5
- ఇప్పుడు చేయాల్సిందిఅవును, డబ్బు పోయింది అయితే
1930 పంపే SMSలోని ఫిర్యాదు నంబర్‌ను (acknowledgement number) రాసి పెట్టుకోండి.
ఆధారాలు: 1, 2
- ఇప్పుడు చేయాల్సిందిఅవును, డబ్బు పోయింది అయితే
వెంటనే మీ బ్యాంకుకు చెప్పండి.
బ్యాంకు అధికారిక వెబ్‌సైట్‌లో ఉన్న కస్టమర్ కేర్ నంబర్‌కు కాల్ చేయండి, లేదా బ్రాంచ్‌కు వెళ్లండి. కార్డు బ్లాక్ చేయమని, ఖాతా నుంచి ఇంకా డబ్బు పోకుండా ఆపమని అడగండి. ఏ కొంచెం ఆలస్యమైనా నష్టపోయే అవకాశం పెరుగుతుంది.
ఆధారాలు: 5, 6
- ఇప్పుడు చేయాల్సిందిఅవును, డబ్బు పోయింది అయితే
రోజులు గడిచినా బ్యాంకుకు చెప్పండి.
RBI నియమం ప్రకారం, తప్పు మీది గానీ బ్యాంకుది గానీ కానప్పుడు, బ్యాంకు అలర్ట్ వచ్చిన 3 పని దినాల్లోపు చెబితే నష్టం మీపై పడదు. 4 నుంచి 7 పని దినాల్లో చెబితే, ఒక్కో లావాదేవీలో మీపై పడే నష్టం ఖాతా రకాన్ని బట్టి ఎక్కువలో ఎక్కువ ₹5,000 నుంచి ₹25,000. 7 పని దినాలు దాటితే బ్యాంకు సొంత విధానం ప్రకారం నిర్ణయిస్తారు. OTP, PIN, పాస్‌వర్డ్ మీరే ఎవరికైనా చెప్పి ఉంటే, బ్యాంకుకు చెప్పే వరకు జరిగిన నష్టం మీదే. ఆ తర్వాత జరిగే నష్టం బ్యాంకుది.
నిర్ధారణ కాలేదు
ఈ RBI సర్క్యులర్ (6 జూలై 2017) షెడ్యూల్డ్ వాణిజ్య బ్యాంకులు, ప్రాంతీయ గ్రామీణ బ్యాంకులు, స్మాల్ ఫైనాన్స్ బ్యాంకులు, పేమెంట్స్ బ్యాంకులకు వర్తిస్తుంది. సహకార బ్యాంకుల నియమాన్ని మేం చదవలేదు. ఈ నియమం మారబోతోంది. 2027 జనవరి 1 నుంచి జరిగే లావాదేవీలకు, వాణిజ్య బ్యాంకులకు RBI తెచ్చిన కొత్త నియమం ప్రకారం లావాదేవీ జరిగిన రోజు నుంచి 5 రోజులు (సెలవు రోజులతో కలిపి) లెక్కిస్తారు.
ఆధారాలు: 6, 7
- ఇప్పుడు చేయాల్సిందిఅవును, డబ్బు పోయింది అయితే
బ్యాంకు పంపే ఫిర్యాదు నంబర్‌ను దాచుకోండి.
ఆధారాలు: 6, 7
- ఇప్పుడు చేయాల్సిందిఅవును, డబ్బు పోయింది అయితే
1930 ఫిర్యాదు నంబర్‌తో (acknowledgement number) cybercrime.gov.in లో మోసం పూర్తి వివరాలు నింపండి.
అధికారిక పేజీ తెరవండినిర్ధారణ కాలేదు
24 గంటల గడువు 2021 నాటి కేంద్ర హోం శాఖ ప్రకటనలో ఉంది (అప్పట్లో నంబర్ 155260). 1930 పంపిన SMSలో ఇచ్చిన గడువు చూసుకోండి. దీన్ని సరిచూసుకోవడానికి cybercrime.gov.in పేజీలను మేం తెరవలేకపోయాం.
ఆధారాలు: 1
- ఇప్పుడు చేయాల్సిందిలేదు, వేరే సైబర్ నేరం (వేధింపు వంటిది) అయితే
జరిగినదాన్ని cybercrime.gov.in లో ఫిర్యాదుగా నమోదు చేయండి.
అధికారిక పేజీ తెరవండిఆధారాలు: 3
- ఇప్పుడు చేయాల్సిందిలేదు, వేరే సైబర్ నేరం (వేధింపు వంటిది) అయితే
ఫిర్యాదు ఎలా చేయాలో తెలియకపోతే 1930కి కాల్ చేసి అడగండి.
ఆధారాలు: 2, 3
- ఇప్పుడు చేయాల్సిందిఅవును, డబ్బు పోయింది అయితే
మీ ఫిర్యాదు నంబర్‌తో పోలీస్ స్టేషన్‌కు వెళ్లి FIR గురించి అడగండి.
నిర్ధారణ కాలేదు
పోర్టల్‌లో చేసిన ఫిర్యాదులను FIRగా మార్చేది రాష్ట్ర పోలీసులే అని కేంద్ర ప్రభుత్వ ప్రకటనలు చెబుతున్నాయి. సైబర్ మోసం గురించి 1930కి గానీ జాతీయ పోర్టల్‌లో గానీ ఫిర్యాదు చేయమని తెలంగాణ సైబర్ సెక్యూరిటీ బ్యూరో వెబ్‌సైట్ (tgcsb.tspolice.gov.in) చెబుతోంది. దాని మొదటి పేజీలో సైబర్ క్రైమ్ పోలీస్ స్టేషన్ల జాబితా లేదు. బాధితులు రీఫండ్ క్లెయిమ్ చేసుకునే విధానం ఒకటి ఉందని అందులో ఉంది, దాన్ని మేం చదవలేదు. సైబర్ క్రైమ్ పోలీస్ స్టేషన్ ఎక్కడ ఉందో, బ్యాంకు ఆపి ఉంచిన డబ్బును ఎలా క్లెయిమ్ చేయాలో పోలీస్ స్టేషన్‌లో అడగండి.
ఆధారాలు: 3, 5, 9
- ఇప్పుడు చేయాల్సిందిలేదు, వేరే సైబర్ నేరం (వేధింపు వంటిది) అయితే
మీ ఫిర్యాదు నంబర్‌తో పోలీస్ స్టేషన్‌కు వెళ్లి FIR గురించి అడగండి.
నిర్ధారణ కాలేదు
పోర్టల్‌లో చేసిన ఫిర్యాదులను FIRగా మార్చేది రాష్ట్ర పోలీసులే అని కేంద్ర ప్రభుత్వ ప్రకటనలు చెబుతున్నాయి. సైబర్ మోసం గురించి 1930కి గానీ జాతీయ పోర్టల్‌లో గానీ ఫిర్యాదు చేయమని తెలంగాణ సైబర్ సెక్యూరిటీ బ్యూరో వెబ్‌సైట్ (tgcsb.tspolice.gov.in) చెబుతోంది. దాని మొదటి పేజీలో సైబర్ క్రైమ్ పోలీస్ స్టేషన్ల జాబితా లేదు. సైబర్ క్రైమ్ పోలీస్ స్టేషన్ ఎక్కడ ఉందో పోలీస్ స్టేషన్‌లో అడగండి.
ఆధారాలు: 3, 5, 9
- ఇప్పుడు చేయాల్సింది
OTP, PIN, CVV, పాస్‌వర్డ్ ఎవరికీ చెప్పకండి.
నిజమైన బ్యాంకు గానీ, RBI కార్యాలయం గానీ, మరే నిజమైన సంస్థ గానీ వీటిని మిమ్మల్ని ఎప్పుడూ అడగవు.
ఆధారాలు: 5
సమస్య వస్తే
ఆలస్యమైతేముందు బ్యాంకుకు ఫిర్యాదు చేసి, ఫిర్యాదు చేసినట్టు రుజువు (ఫిర్యాదు నంబరు) దగ్గర ఉంచుకోండి.
ముందు బ్యాంకుకు ఫిర్యాదు చేసి, ఫిర్యాదు చేసినట్టు రుజువు (ఫిర్యాదు నంబరు) దగ్గర ఉంచుకోండి. ఫిర్యాదు అందిన 30 రోజుల్లో (మీ రకం ఫిర్యాదుకు RBI, NPCI లేదా కార్డు నెట్‌వర్క్ ఇంకా ఎక్కువ గడువు పెట్టి ఉంటే, ఆ గడువులో) బ్యాంకు జవాబు ఇవ్వకపోతే, లేదా ఇచ్చిన జవాబు మీకు నచ్చకపోతే, RBI అంబుడ్స్‌మన్‌కు ఆన్‌లైన్‌లో ఫిర్యాదు చేయండి. ఆ గడువు ముగిసిన రోజు నుంచి గానీ, బ్యాంకు చివరి జవాబు వచ్చిన రోజు నుంచి గానీ (ఏది తర్వాతైతే అది) 90 రోజుల్లోపు చేయండి.
RBI అంబుడ్స్‌మన్ · అధికారిక పేజీ తెరవండి
ఆధారాలు: 5, 8
దరఖాస్తును తిరస్కరిస్తేబ్యాంకు మీ ఫిర్యాదును తిరస్కరిస్తే లేదా దాని జవాబు మీకు నచ్చకపోతే, బ్యాంకు చివరి జవాబు వచ్చిన 90 రోజుల్లోపు RBI అంబుడ్స్‌మన్‌కు ఆన్‌లైన్‌లో ఫిర్యాదు చేయండి.
బ్యాంకు మీ ఫిర్యాదును తిరస్కరిస్తే లేదా దాని జవాబు మీకు నచ్చకపోతే, బ్యాంకు చివరి జవాబు వచ్చిన 90 రోజుల్లోపు RBI అంబుడ్స్‌మన్‌కు ఆన్‌లైన్‌లో ఫిర్యాదు చేయండి. రుసుము లేదు.
RBI అంబుడ్స్‌మన్ · అధికారిక పేజీ తెరవండి
ఆధారాలు: 5, 8
ఆలస్యమైతేమీ ఫిర్యాదు గురించి ఎవరూ సంప్రదించకపోతే, ఫిర్యాదు నంబర్‌తో 1930కి కాల్ చేయండి, లేదా పోలీస్ స్టేషన్‌కు వెళ్లండి.
మీ ఫిర్యాదు గురించి ఎవరూ సంప్రదించకపోతే, ఫిర్యాదు నంబర్‌తో 1930కి కాల్ చేయండి, లేదా పోలీస్ స్టేషన్‌కు వెళ్లండి.
జాతీయ సైబర్ క్రైమ్ హెల్ప్‌లైన్ · అధికారిక పేజీ తెరవండి
ఆధారాలు: 3
ఇతర సమస్యలు"మీ డబ్బు తిరిగి ఇప్పిస్తాం" అని ఫీజు అడిగేవారికి డబ్బు కట్టకండి.
"మీ డబ్బు తిరిగి ఇప్పిస్తాం" అని ఫీజు అడిగేవారికి డబ్బు కట్టకండి. 1930 టోల్ ఫ్రీ నంబర్. RBI అంబుడ్స్‌మన్‌కు ఫిర్యాదు చేయడానికి ఫీజూ అక్కర్లేదు, ఏజెంటూ అక్కర్లేదు. 1930కి ఫిర్యాదు చేశాక, డబ్బు ఇంకా ఉంటే దాన్ని ఆపి ఉంచేది బ్యాంకులే. అలాంటి కాల్ వస్తే 1930కి చెప్పండి.
జాతీయ సైబర్ క్రైమ్ హెల్ప్‌లైన్ · అధికారిక పేజీ తెరవండి
ఆధారాలు: 1, 2, 8
ఈ పనికి అధికారిక వెబ్‌సైట్లు
- RBI అంబుడ్స్‌మన్ బ్యాంకుపై ఫిర్యాదు
- సైబర్ నేరాల పోర్టల్ ఆన్‌లైన్ మోసం ఫిర్యాదు; వెంటనే 1930 కు కాల్ చేయండి
ఈ మార్గదర్శకానికి ఆధారమైన 9 అధికారిక పేజీలు, పత్రాలు
- Union Home Ministry has operationalised the national Helpline 155260 and Reporting Platform for preventing financial loss due to cyber fraudPress Information Bureau, Ministry of Home Affairs, The workflow of the Helpline and its platform (17-06-2021) · మేం చదివిన తేదీ: 29-10-2026
- Cyber Frauds HelplinePress Information Bureau, Ministry of Home Affairs (06-04-2022) · మేం చదివిన తేదీ: 29-10-2026
- 'National Cyber Crime Reporting Portal' enables public to report incidents of cyber-crimes, with special focus on cyber-crimes against women and childrenPress Information Bureau, Ministry of Home Affairs, First list of steps (I4C, the portal, CFCFRMS, helpline 1930) (18-12-2024) · మేం చదివిన తేదీ: 29-10-2026
- Curbing Cyber Frauds in Digital IndiaPress Information Bureau, National Cyber Crime Reporting Portal (08-10-2025) · మేం చదివిన తేదీ: 29-10-2026
- BE(A)WARE: a booklet on the modus operandi of financial fraudstersReserve Bank of India, Consumer Education and Protection Department, Vishing calls (precautions); Actions to be taken after occurrence of a fraud; File a complaint · మేం చదివిన తేదీ: 29-10-2026
- Customer Protection: Limiting Liability of Customers in Unauthorised Electronic Banking Transactions (RBI/2017-18/15)Reserve Bank of India, Addressed to all scheduled commercial banks (including RRBs), small finance banks and payments banks; para 5 (reporting of unauthorised transactions by customers to banks); paras 6 and 7 with Table 1 (zero and limited liability of a customer); para 8 with Table 2 and its note on counting working days (06-07-2017) · మేం చదివిన తేదీ: 29-10-2026
- Reserve Bank of India (Commercial Banks - Responsible Business Conduct) Third Amendment Directions, 2026 (RBI/2026-27/167)Reserve Bank of India, paras 76G and 76I (for transactions from 1 January 2027); opening paragraph (commercial banks other than small finance banks, payments banks, regional rural banks and local area banks); para 3(2) (transactions on or after January 1, 2027); para 4(20C) (negligence by a customer); paras 76M and 76N (24-06-2026) · మేం చదివిన తేదీ: 29-10-2026
- Frequently asked questions: Reserve Bank - Integrated Ombudsman Scheme, 2026 (updated as on July 01, 2026)Reserve Bank of India, FAQs 10 and 11 (Contact Centre 14448 gives guidance; complaints cannot be filed through it), 16 (not maintainable: no prior complaint to the bank with proof; filed before 30 days or a longer RBI, NPCI or card-network time unless the reply is unsatisfactory; filed after 90 days), 17 (when and by when a complaint can be filed) and 21 (no charge or fee; no third-party agency needed) (01-07-2026) · మేం చదివిన తేదీ: 01-11-2026
- TGCSB - Telangana Cyber Security BureauTelangana Cyber Security Bureau (Telangana Police), Home page: header "Help Line: 1930"; the Director General of Police's message (report cyber fraud through the Cyber Crime Helpline 1930 or the National Cyber Crime Reporting Portal); News & Events, headline of 15 Jul 2026 (Money Restoration Module, refund claim process for cybercrime victims); the bureau's own address only, no list of police stations · మేం చదివిన తేదీ: 02-11-2026